મુકોસેલ (મ્યુકોસ સીસ્ટ): કારણો, લક્ષણો અને ઉપચાર

મ્યુકોસેલ અથવા મ્યુકોસ સિત એ એક પ્રકાર નો સોજો છે કે જે પ્રવાહી ના સ્વરૂપ માં ભરાયેલો છે. કે જે મોઢા પર અથવા તો હોઠ પર જમા થતું હોઈ છે. આપણ ને બધા જ લોકો ને આપણા જીવન ની અંદર ક્યારેક ને ક્યારેક તો આપણા હોઠ પર બમ્પ અથવા લમ્પ નો અનુભવ તો કર્યો જ છે. અને સામાન્ય રીતે આના દ્વારા કઈ ઠત્યું નથી હોતું પરંતુ તેનો અર્થ એમ પણ ના કરી શકાય કે તેના કારણે ક્યારેય કઈ જ નથી થતું કેમ કે ઘણીં બધી વખત આ સમસ્યા ને કારણે પણ ઘણી મોટી સમસ્યા સર્જાય શકે છે. કરોડરજ્જુ સાથે જોડાયેલી તમારી લાળ ગ્રંથિના પરિણામે તાણનો વિકાસ થાય છે.

સામાન્ય રીતે તે નીચે ના હોઠ ની અંદર ડેવલોપ થતું હોઈ છે. અને મોટા ભાગે તેની અંદર કોઈ દર્દ નથી થતું અને તેના દ્વારા સામાન્ય રીતે કોઈ ખાસ મોટી સમસ્યા નથી થતી હોતી. પરંતુ જો સમય રહેતા તેનો નિવારણ કરવા માં ના આવે તો તે પરમેનન્ટ પણ બની શકે છે. અને સામાન્ય રીતે આ સમસ્યા 10 થી 25 વર્ષ ની વચ્ચે ના લોકો ની અંદર થતી હોઇ છે. પરંતુ તેનો અર્થ એવો નથી કે આ સિવાય ની ઉંમર ના લોકો ને આ સમસ્યા ના થઇ શકે. અને આ રોગ સ્ત્રી અને પુરુષ બંને ને થઇ શકે છે.

મુકોસેલના કારણો

મૌખિક પિત્તાશયના ઇજાના પરિણામે પુસની સોજો વિકસે છે. લાળ નાના નળીઓ (નળી) દ્વારા તમારા લાળ ગ્રંથીમાંથી તમારા મોઢામાં પસાર થાય છે. નલિકાઓમાં કોઈપણ નુકસાન અથવા અવરોધની ઘટનામાં, મ્યુકોસેલ વિકસિત થાય છે કારણ કે લાળને નળીથી તમારા મોઢામાં ખસેડવાની સરળતા હોતી નથી અને પરિણામે શ્વસન બિલ્ડ-અપ થાય છે.

• લિપ કટિંગ અથવા ગાલ કડવા
• Piercings
• નજીકના દાંત લાંબા સમયથી નુકસાન પહોંચાડે છે
• ગાલ કડવા
• લાળ ગ્રંથિની અકસ્માત ભંગાણ
• ગરીબ દાંત સ્વચ્છતા
• ટર્ટાર-નિયંત્રણ ટૂથપેસ્ટને પ્રતિક્રિયા

ઉપરોક્ત ઉલ્લેખિત કારણો ઉપરાંત, તણાવ દ્વારા પ્રેરિત હોઠવાળું કરડવાને પરિણામે એક મુઓકોલ વિકસિત કરી શકે છે. તાણ એ મ્યુકોસ તાવ સાથે સંકળાયેલા સૌથી વધુ જોખમો પૈકીનું એક છે.

મુકોસ્લેના લક્ષણો

સોજાના ચિહ્નો ઊંડાઈના આધારે અલગ અલગ હોય છે; એટલે કે, ચામડીની અંદર ઘાટ કેટલો ઊંડો છે અને તેની ઘટનાના અંતરાલ. તેઓ ચામડીની સપાટી નજીક અથવા ત્વચાની અંદર ઊંડા દેખાય છે.

નીચે પ્રમાણે ચામડીની અંદર ઊંડા ડાયાબિટીસના લક્ષણો છે.

• આકાર રાઉન્ડ
• સફેદ રંગ છે
• નમ્રતા

નીચે પ્રમાણે ત્વચાની સપાટી નજીક તાવના લક્ષણો છે.

• વધારો સોજો
• વાદળી રંગ
• નમ્રતા
• વ્યાસમાં 1 સેન્ટીમીટરથી ઓછું લેસન્સ

ડોક્ટર ની મુલાકાત ક્યારે લેવી

જો કે તમને લાગે છે કે મૉક્સ્સલ મોં અલ્સરની જેમ દૂર જશે, તે ગંભીર છે કે તમે તમારા મોઢામાં અથવા આસપાસ દેખાતા કોઈપણ તાવ માટે ડૉક્ટર પાસે જાઓ. જો તમારે તાત્કાલિક ડૉક્ટર પાસે જવું પડશે.

• ખીલ મોટા અને અસ્વસ્થતા બની જાય છે,
• ત્યાં એક પીડા છે, અને
• તે એક મહિના કરતાં વધુ સમય માટે ચાલે છે.

મુકોસેલ નિદાન

છાતીના મૂળ કારણની તપાસ કરવા માટે, તમારું ડૉક્ટર તમને તમારી ટેવ વિશે પૂછશે જેમ કે ખીલની ચામડી, હોઠની ચામડી અને ગાલમાં ઝંખવું.

એક કાર્યક્ષમ અને યોગ્ય નિદાન કરવા માટે સિતાની બાયોપ્સીની ખૂબ જ આવશ્યકતા છે. બાયોપ્સી તમારા ડૉક્ટરની બનેલી હશે, જે અસરગ્રસ્ત વિસ્તારમાંથી એક નમૂના તરીકે નાના પેશીને દૂર કરે છે. પેશીઓની તપાસ કરવા પર, ડૉક્ટર કેન્સર હોય કે ન હોય તો ડૉક્ટર સમજી શકશે.

બાયોપ્સી ની જરૂર ક્યારે પડી શકે છે.

• ચેતાના દેખાવમાં એડિનોમા (કેન્સર) અથવા લિપોમા સૂચવે છે,
• શ્વસન તાવ 2 સેન્ટીમીટર કરતા વધારે છે, અને
• આઘાતનો કોઈ ઇતિહાસ નથી.

મુકોસ્લે માટે ની સારવાર

મોટાભાગના શ્વસન ચિકિત્સા કોઈ ઉપાય વગર સમય સાથે જાય છે. જો કે, કેટલાક ખીલ વધારી શકે છે અને અસ્વસ્થતા પેદા કરી શકે છે. આ પ્રકારના મ્યુકોસેલ્સને સારવારની જરૂર છે કારણ કે ચેપ ફેલાયો છે. મ્યુકોસેલનો ઉપચાર તાવની તીવ્રતા પર આધાર રાખે છે કારણ કે મોટાભાગના કોઈપણ તબીબી ધ્યાનની જરૂરિયાત વિના સારવાર કરે છે. ઘરમાં ખીલ ખોલવા અથવા દૂર કરવાનો પ્રયાસ કરશો નહીં કારણ કે તે ચેપને રોકશે નહીં અને પેશીને નુકસાન પહોંચાડશે.

લેસર થેરેપી: આ સારવાર પ્રકાશના નાના બીમનો ઉપયોગ કરે છે જે દિવાને દૂર કરવા માટે નિર્દેશિત કરવામાં આવે છે.

ઇન્ટ્રલેસીઓનલ કોર્ટીકોસ્ટેરોઇડ ઈન્જેક્શન: આ પદ્ધતિ હેઠળ, સ્ટીરૉઇડને ઇંડામાં દાખલ કરવામાં આવશે, જેથી બળતરાને ઘટાડે અને ઉપચાર પ્રક્રિયાને વેગ આપી શકાય.

ક્રાયોથેરાપી: આ ઉપચાર હેઠળ, તેના પેશીઓને ઠંડુ કરીને દૂર કરવામાં આવે છે.

મૉસ્કોલે ગંભીર હોય તેવા કેટલાક કિસ્સાઓમાં તાવની સર્જિકલ દૂર કરવાની ભલામણ કરી શકાય છે. મ્યુકોસેલને પુનરાવર્તનથી અટકાવવા માટે સર્જરી એકલા અથવા સંપૂર્ણ લૈંગિક ગ્રંથિને દૂર કરી શકે છે.

એકવાર ચિકિત્સા અને શસ્ત્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવે તે પછી, તાવની સારવાર માટે એક અઠવાડિયાથી બે વર્ષ સુધીનો સમય લાગી શકે છે - તીવ્રતા અને તાણના પ્રકારને આધારે.

મુકોસ્લે માટે ની હોમ રેમેડીઝ

• ગરમ મીઠું પાણી તાણની હીલિંગ પ્રક્રિયાને ઝડપી કરવામાં સહાય કરી શકે છે.
• તમારા ગાલ અને હોઠને સતત કાબૂમાં લેવાથી ટાળો.
• હોઠની ચામડીની આદતો માટે ટ્રિગરને ઓળખો અને તેની સાથે વ્યવહાર કરવાની રીતો શોધો.
• તાણ-પ્રેરિત હોઠને કાપીને, ચિંતા અને તાણનો ઉપચાર કરવા યોગ અથવા ધ્યાન અજમાવી જુઓ.
• તમારા હોઠ અને મોંને કાપીને ટાળવા માટે ખાંડ વગરના ગમ પર ચ્યુઇંગ કરો.